User Settings

Intinn an Phápa

Lúnasa 2015
An ofráil laethiúil: 

A Athair róghrámhair, tugaim suas duit gach a bhfuil romham inniu, gach smaoineamh, focal is gníomh, gach athás is brón. Ofrálaim duit iad i bpáirt le Críost san Aifreann, ar intinn Chroí Íosa agus ar intinní an Phápa, mar atá (thíos) agus ar m'intinní féin. Deonaigh dom, trí spreagadh an Sprioraid Naoimh agus le cabhair ó Chroí Mhuire gan Smál, an lá seo a chaitheamh ag freastal ortsa agus ar dhaoine eile. Amen.
 

Intinní an mí seo:
Uilechoiteann: 

Go gcaithe oibrithe deonacha a ndíograis go fial chun freastal ar lucht na gannchoda.

 

Ar son na Soiscéalaíochta: 

Agus sinn ár séanadh féin, go dtaga muid ar an tuiscint conas a bheith inár gcomharsana maithe acu sin atá ag maireachtáil ar imeall na beatha agus na sochaí.

 

Machnamh ar Uilechoiteann: 

Ní gnách liom mórán suime a chur sa snúcar, ach nuair a d’éist mé le Paul ag labhairt ar an turnaimint snúcair a bhí díreach eagraithe aige, ardaíodh mo chroí.  Bhí Paul ag labhairt ar an spraoi agus gliondar a bhain daoine as an turnaimint – idir iomaitheoirí agus lucht féachana. Shílfeá gur i gcraobhchomórtas an domhain a bhí siad páirteach. Is go deonach a d’eagraigh Paul an turnaimint. Rinne sé amhlaidh mar go bhfaca sé nach mbeadh mórán le déanamh aige féin ná ag na príosúnaigh eile le linn deireadh seachtaine saoire bainc, agus go mbeadh caitheamh aimsire agus spórt san imeacht, seachas an gnáthamh leamh laethúil a bhainfeadh an croí de dhuine. Agus cé gur bhain gach éinne sult agus tairbhe as an turnaimint, chonachathas domsa gurb é Paul an té ba mhó a bhain leas as. 

Iarrann an Pápa Proinsias orainn paidir a rá ‘go dtabharfaidh oibrithe deonacha iad féin go flaithiúil chun cúram a dhéanamh díobh siúd atá i ngátar.’  Táim cinnte go bhfuil na daoine iomadúla a bhainfeadh leas as am agus as buanna na n-oibrithe deonacha ina aigne aige. Is minic a dhéanann oibrithe deonacha obair láimhe agus cúraimí eile chun cuidiú le carthanais, agus is as amharc an tsaoil mhóir a dhéanann siad é.

Cuimhním ar an dream a ullmhaíonn bearta bia. Bailíonn siad an bia ó na soláthraithe agus ní fheiceann na daoine a fhaigheann an bia riamh iad. Is iomaí oibrí deonach a fhanann ar an gcúlráid agus atá go breá sásta a leithéid d’fheidhm a chomhlíonadh. Is den tábhacht chéanna a leithéid d’obair agus an obair a dhéanann na daoine a chaitheann a gcuid ama ag bualadh agus ag tacú leo siúd a bhfuil gá acu le cabhair.

Tugann na mílte a gcuid ama ar an gcaoi seo, cuir i gcás daoine a dhéanann anraith a sheachadadh don dream atá gan dídean inár gcathracha, agus daoine a fhreastalaíonn ar línte gutháin a bunaíodh mar fhreagairt ar riachtanais ar leith. Is gnách le hoibrithe deonacha den chineál seo méid áirithe ama a chaitheamh leis an obair ar bhonn rialta, go seachtainiúil nó go míosúil.

Le déanaí, chuaigh an bealach a nglacann daoine cúram orthu féin go deonach chun plé le riachtanais aonuaire, chuaigh sé i bhfeidhm orm. Féach mar a fhreastalaíonn an pobal ar na riachtanais nuair a bhíonn duine ar iarraidh. Tagann na sluaite amach – daoine de gach aois – agus iad go minic faoi threoir comhlachtaí deonacha ar nós eagraíochtaí cuardaigh agus tarrthála. Is freagairt an-chumhachtach a thugann an pobal ar fad ar an gcruachás ina mbíonn muintir duine atá ar iarraidh. Agus ní i gcásanna tragóideacha amháin a tharlaíonn a leithéid – féach iad sin a thagann amach chun airgead a bhailiú ar son dea-chúiseanna de gach cineál.

Mar sin, nuair a ghuímid an mhí seo is ar na daoine a bhainfidh tairbhe as iarrachtaí na n-oibrithe deonacha atáimid ag cuimhneamh i ndeireadh na dála.

Ina dhiaidh sin, tarlaíonn rud éigin i saol agus i gcroí na ndaoine a dhéanann an obair dheonach, freisin. Braitheann go leor acu go bhfuil brí san obair a dhéanann siad, agus agus bíonn fonn orthu obair den saghas céanna a dhéanamh arís, uair i ndiaidh a chéile. De réir mar a thugann siad iad féin gnóthaíonn siad luach saothair nach féidir luach airgid a chur air agus nach féidir a ghnóthú ar bhealach ar bith eile. D’eagraigh Paul turnaimint snúcair do na fir a raibh an saol imithe chun leadráin orthu ar a léibheann sa phríosún. D’aimsigh na príosúnaigh caitheamh aimsire bríoch don deireadh seachtaine, agus ardaíodh amach as leimhe an ghnáthaimh phríosúin iad. D’fhreastail Paul ar riachtanas. Ach nuair a d’éist mé le Paul tháinig mé arís ar an bhfírinne sin a chloisim ó dhaoine eile a théann i mbun oibre go deonach agus iad ag labhairt ar a dtaithí. Cé gurb é a bhí ar intinn ag Paul freastal ar ghá a bhí ag daoine eile, d’aimsigh sé féin sásamh agus áthas nach mbíonn ar fáil ach amháin ag an duine a thugann é féin ar an mbealach sin. Ag an nóiméad sin bhí sé saor mar dhuine. Go leor daoine eile a oibríonn go deonach, braitheann siad saoirse den chineál seo dar liom. Fuasclaíonn obair dheonach daoine ó ghnáthrialacha an chomhchaidrimh a chuireann luach airgid ar gach aon rud, saothar daoine san áireamh. Nuair a thugaimid sinn féin suas dár ndeoin féin, is é seo an t-eispéireas is mó a thugann luach saothair agus is mó a dhéanann daonna sinn.

Mar sin, in intinn an Phápa Proinsias an mhí seo, ní ar son an dreama atá i ngátar amháin a ghuímid, b’fhéidir, ach ar son an tionchair bhunathraithe is féidir a bheith mar thoradh ar an obair dheonach chomh maith. Mar a dúirt San Proinsias go breá gonta “nuair a thugaimid uainn, tugtar dúinn”.

- Tony Ó Ríordáin SJ (as Timire an Chroí Naofa, Eagrán an tSamhradh 2015)

 


Machnamh ar Intinn na Soiscéalaíochta

Dhá scéal – ceann atá bunaithe ar sheanscéal de chuid na nGiúdach agus ceann atá fíor.

Fadó, fadó bhí gort ag beirt deartháireacha. Bhídís ag obair le chéile ann gach lá agus roinnidís go cothrom na barra a stórálaidís ina scioból féin i ndeireadh an lae. Bhí duine den bheirt pósta agus clann mhór air. Bhí an fear eile singil. Lá amháin dúirt an deartháir singil leis féin: “níl sé ceart go bhfuilimid ag roinnt na mbarr go cothrom. Tá a lán cúraimí ar mo dheartháir lena chlann mhór. Tá mise liom féin, gan na buarthaí sin. Mar gheall air sin, d’aistrigh sé roinnt dá bharra féin go scioból a dhearthár go rúnda i lár na hoíche.
Ag an am céanna thosaigh an deartháir pósta ag machnamh: ‘Níl sé ceart ná cóir go bhfuilimid ag roinnt na mbarr go cothrom. Nuair a bheidh mise aosta tabharfaidh mo chuid páistí aire dom. Cad a dhéanfaidh mo dheartháir nuair a bheidh sé aosta?” Chinn sé cuid dá bharra a aistriú go rúnda i lár na hoíche go scioból a dhearthár shingil. Bhí ionadh ar an mbeirt nach raibh a soláthar bia ag ísliú!

Oíche amháin bhuail said le chéile leathshlí idir a dtithe. Thuigeadar cad a bhí ag titim amach agus thugadar barróg dá chéile. De réir an scéil, chonaic Dia an rud a tharlaigh agus dúirt sé – ‘Is áit bheannathe í seo. Tógfaidh mé mo theampall anseo. Agus sin mar a tharla! “An té nach dtugann grá ní aithnid dó Dia, mar is é Dia an Grá” (1Eoin 4.8)

Tá aithne agam ar ‘Sheán’. Tá sé an-ghníomhach ina phobal. Ní raibh saol éasca aige. Bhí fadhbanna móra aige, idir galar intinne, andúil, eisimirce, deacrachtaí pósta, dífhostaiocht, uaigneas agus a leithéid. Ach ina n-ainneoin sin, níor chaill sé dóchas riamh. Bhí meon dearfach i gcónaí aige mar aon le haidhm a sheacht ndícheall a dhéanamh saol daoine eile a fheabhsú, go háirithe i gcás fir nach raibh an saol ag dul go maith dóibh agus a bhí ar imeall na sochaí. Tá sé an-ghnóthach anois mar cheannaire i dtionscadal gairdín ar nós na gluaiseachta ‘Men’s Sheds’.

Conas a tharlaíonn sé go bhfuil sé chomh dóchasach sin agus a chroí lán de ghrá agus trua? Tá an freagra le fáil i slí pharadacsúil mhíorúilteach sa Scoil Saothair inar chaith sé a óige. Bhí an saol an-chrua ann gan dabht. Ba mhinic é in ísle brí. Ach tháinig sé ar fhaoiseamh neamhghnách.  Chaith sé a lán dá chuid ama sa Scoil Saothair sin ag obair agus ag tabhairt aire don reilig agus do na leaideanna óga a bhí curtha ann. Mhothaigh sé faoiseamh agus dóchas ann. Úsáidfidh mé a fhocail féin go díreach chun é sin a mhíniú.“When I began working in the graveyard of that industrial school I was 16 and was on the verge of despair. Through studying the names and dates on the graves that ranged from babies up to 18 years and by caring for their resting place, I came to realize that unlike those poor devils, I was indeed lucky to be alive! I knew that unlike them I would eventually be released. I made a promise that I would make sure that their story would be told because they could never do so. I was holding their hope as well as my own.  In a strange way they gave me hope and I carry theirs. That is why I now do what I do and why I never gave up in spite of all my nervous break-downs and countless personal problems.”

Seo scéal Sheáin i nGaeilge ghlan:
“Bhí mé sé bliana déag d’aois nuair a thosaigh mé ag obair i reilig na Scoile Saothair sin agus bhí mé in ísle brí. Trí na hainmneacha agus na dátaí a bhí ar na huaigheanna, idir naíonáin agus buachaillí ocht mbliana déag d’aois, a scrúdú, agus trí chúram a dhéanamh dá n-uaigheanna, thuig mé de réir a chéile gurbh amhlaidh a bhí an t-ádh ormsa a bheith beo, murarbh ionann agus na créatúirí bochta sin! Bhí a fhios agam go scaoilfí mise saor i gceann tamaill, rud nach raibh i ndán dóibhsean. Gheall me go bhféachfainn chuige go n-inseofaí a scéal mar nach bhféadfaidís féin é a insint go deo. Bhí a ndóchas-san agus mo dhóchas féin ag brath ormsa. Thug siadsan dóchas domsa ar bhealach neamhghnách agus iompraímse a ndóchas siúd. Sin é an fáth a ndéanaim an rud a dhéanaim agus nár thug mé isteach riamh in ainneoin a mhinice a chlis na néaróga orm agus an iliomaid fadhbanna pearsanta atá agam.” 

Agus d’fhéach Dia ar an mbuachaill agus ar a thrua agus a ghrá dá chompánaigh sa reilig agus dúirt –‘Bhunaigh mé mo theampall díreach san áit sin’. “Is grá é Dia agus an té a mhaireann sa ghrá maireann i nDia agus maireann Dia ann.” (1 Eoin 4: 16b)

- Tony Mac Cárthaigh (as Timire an Chroí Naofa, Eagrán an tSamhradh 2015)

Tuilleadh Spás Tearmainn

an suíomh urnaí reatha ag na hIosánaigh Éireannacha